فرکانس‌های بازرسی در نت پیش بینانه و پیشگیرانه
فوریه 18, 2019
۶ مرحله بهینه‌سازی برنامه روانکاری تجهیزات
مارس 6, 2019

هر آنچه باید درباره نگهداری و تعمیرات پیش بینانه بدانیم

نگهداری و تعمیرات پیش بینانه (PdM) تاکتیکی است که عملکرد و وضعیت تجهیزات را در طول کارکرد و عملیات نرمال پایش می‌کند تا احتمال شکست را کاهش دهد. نگهداری و تعمیرات پیش بینانه نیز به نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شرایط(CBM) شناخته می‌شود، سابقه این تاکتیک نگهداری و تعمیرات، جدید نیست و در دنیای صنعتی مربوط به دهه۱۹۹۰ می‌باشد.

درواقع شروع نگهداری و تعمیرات پیش بینانه (PdM) مربوط است به زمانی که یک مکانیک گوش خود را به دسته یک پیچ‌گوشتی و سمت دیگر آن را به ماشین یا تجهیز قرار می‌داد تا بتواند بر اساس نوع صدا خرابی بالقوه را تشخیص دهد.

هدف از نگهداری پیش بینانه، پیش‌بینی اولیه خرابی‌های تجهیزات است که می‌توانند رخ دهند و نیز جلوگیری از شکست، از طریق نگهداری و تعمیرات منظم برنامه‌ریزی‌شده و اصلاحی که انجام می‌شود.

هنگامی‌که نت پیش بینانه به‌طور صحیح تعریف و اجرا می‌شود، می‌تواند سنگ بنای یک برنامه نگهداری و تعمیرات موفق باشد.نگهداری و تعمیرات پیش‌بینی‌شده بدون پایش وضعیت نمی‌تواند وجود داشته باشد،این رویکرد به‌عنوان نظارت یا پایش مستمر ماشین‌آلات در طی شرایط فرآیند تعریف می‌شود تا از کارکرد بهینه ماشین‌آلات و تجهیزات اطمینان حاصل شود .پایش وضعیت به ۳ صورت می‌تواند انجام شود که عبارت‌اند از:

پایش وضعیت آنلاین: پایش وضعیت آنلاین به‌عنوان نظارت و پایش مستمر ماشین‌آلات و فرآیندهای تولید توسط سنسورهای مربوطه تعریف می‌شود.

پایش وضعیت دوره‌ای: در پایش وضعیت دوره‌ای، تجزیه‌وتحلیل در تغییر رفتار تجهیزات در فرکانس‌های زمانی تعریف‌شده حاصل می‌شود و با تجزیه‌وتحلیل روند پایش ،خرابی بالقوه تجهیز تشخیص داده می‌شود.

پایش وضعیت از راه دور: درنهایت، نظارت بر وضعیت از راه دور، اجازه می‌دهد تا تجهیزات را از یک مکان از راه دور نظارت و داده‌های منتقل‌شده را تجزیه‌وتحلیل کرد.

قبل از ایجاد یک برنامه نگهداری و تعمیرات پیش بینانه، یک سازمان باید چندین مرحله را انجام دهد که به شرح زیر می‌باشد:

  • اطلاعات سوابق تجهیزات
  • بررسی سوابق موجود خرابی تجهیزات
  • ایجاد تعاریف و مفاهیم PdM
  • آموزش پرسنل مربوطه
  • ارزیابی شرایط تجهیزات فعلی
  • انتخاب تجهیزات برای اجرای برنامه
  • ارزیابی نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه موجود
  • انتخاب تکنیک مربوطه
  • تعریف بحرانی برنامه و ایجاد فرکانس برنامه PdM
  • ارزیابی منابع پیش‌بینی‌شده و اختصاص نقش و مسئولیت‌های پرسنلی
  • سازمان‌دهی برنامه و ادغام آن در سیستم برنامه‌ریزی
  • ارتقاء تجهیزات پایش وضعیت و انجام آموزش حرفه‌ای
  • ایجاد ماژول PdM در برنامه مدیریت نگهداری و تعمیرات (CMMS)

 

تفاوت بین نگهداری پیشگیرانه و نگهداری پیشبینانه

درحالی‌که در بسیاری از برنامه‌های نگهداری و تعمیرات از هر دو عنوان استفاده می‌شود، نگهداری و تعمیرات پیش بینانه و پیشگیرانه تفاوت‌های زیادی باهم دارند.

 نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه شامل بازرسی و انجام خدمات و تعمیرات اصلاحی ماشین‌آلات و تجهیزات است، صرف‌نظر از اینکه تجهیزات نیاز به خدمات و تعمیرات داشته باشند یا نیاز نداشته باشند. این برنامه نگهداری و تعمیرات بر اساس یک ماژول مبتنی بر زمان است.درواقع این تاکتیک بر اساس محاسبه  یک پارامتر اندازه‌گیری است که در فواصل پیش تعیین‌شده برای کاهش خطر شکست و یا کاهش عملکرد دارایی‌ها انجام می‌شود به‌عنوان‌مثال، یک واحد گرمایشی هرسال قبل از زمستان سرویس و تعمیر می‌شود، یا واحد هواساز یک کمپرسور هر بیست هزار ساعت سرویس و یا تعمیر می‌شود.

برای داشتن یک برنامه نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه نیازی به سرمایه‌گذاری زیاد نیست و همچنین به  آموزش تخصصی نیاز ندارد. درنهایت اینکه، بسیاری از برنامه‌های نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه نیاز به جمع‌آوری داده‌های دستی و تجزیه‌وتحلیل دارند.

درحالی‌که نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه با استفاده از چرخه عمر یک دارایی تعیین می‌شود، نگهداری و تعمیرات پیش بینانه بر اساس شرایط پیش‌فرض و از پیش تعیین‌شده ، با استفاده از فن‌آوری‌های یا تکنولوژی‌های مختلف عیوب و مشکلات تجهیزات را تشخیص می‌دهد.

نگهداری و تعمیرات پیش بینانه نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتر در افراد، آموزش و تجهیزات نسبت به نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه دارد، اما صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌ها را در بلندمدت شامل می‌شود.

برخلاف نت پیشگیرانه که بر اساس یک برنامه زمانی ثابت به نگهداری و تعمیرات دارایی‌ها می‌پردازد، نگهداری و تعمیرات پیش بینانه، وضعیت دارایی‌ها و اجزا را برای تعیین اینکه آیا آن‌ها نیاز به خدمات یا تعمیرات اصلاحی دارند، ارزیابی می‌کند و در صورت نیاز، هشدارها و نتایج را با توجه به تحلیل داده‌ها اعلام می‌کند. همچنین در نگهداری و تعمیرات پیش بینانه داده‌ها می‌توانند توسط تجهیز پایش وضعیت و یا نرم‌افزار مربوطه جمع‌آوری شوند و تحلیل آن‌ها نیز، تحت برنامه توسط افراد آموزش‌دیده انجام شود.

 

مزایا و معایب نگهداری و تعمیرات پیش بینانه

همان‌طور که مطرح شد، مزایای نگهداری و تعمیرات پیش بینانه  از دیدگاه صرفه‌جویی در هزینه‌ها بسیار زیاد است و شامل کاهش زمان خاموشی برنامه‌ریزی‌شده، افزایش طول عمر تجهیزات، بهینه‌سازی بهره‌وری کارکنان و افزایش درآمد سازمان است. پیاده‌سازی نگهداری و تعمیرات پیشبینانه، مدیران دارایی را قادر می‌سازد تا نتایج را بهبود بخشیده و اولویت‌های را از قبیل سودآوری و قابلیت اطمینان بهتر متعادل کنند.

اما این رویکرد معایبی نیز دارد، یکی از معایب اصلی نگهداری و تعمیرات پیش بینانه، مقدار زمان لازم برای ارزیابی و اجرای یک برنامه PdM است. با توجه به استراتژی نگهداری پیش بینانه پرسنل مربوطه باید در راستای تکنولوژی مربوطه و نحوه تجزیه‌وتحلیل داده‌های اندازه‌گیری شده آموزش ببینند.

درحالی‌که بسیاری از سازمان‌ها، پرسنل مربوطه را درزمینهٔ نگهداری و تعمیرات پیشبینانه ترغیب و تشویق می‌کنند، پیمانکارانی درزمینهٔ پایش وضعیت مربوطه وجود دارند که در انجام کار موردنیاز و تجزیه‌وتحلیل نتایج برای یک سازمان تخصص دارند.معایب دیگر این تاکتیک، اینکه نگهداری و تعمیرات پیش بینانه هزینه‌های آموزشی بالایی برای سازمان دارد، سرمایه‌گذاری نسبتاً زیادی را در ابزار و تجهیزات پایش وضعیت شامل می‌شود.

 

تکنولوژی‌های نگهداری و تعمیرات پیش بینانه

همان‌طور که از نام آن پیداست، هدف از نگهداری و تعمیرات پیش بینانه، پیش‌بینی زمانی است که نگهداری و تعمیرات موردنیاز است.در حال حاضر دستگاه‌ها و تکنیک‌های متعددی برای نظارت بر پایش وضعیت وجود دارند که می‌توان از آن‌ها به‌طور مؤثر برای پیش‌بینی شکست، خرابی و همچنین هشدار پیشرفت خرابی در آینده استفاده کرد.

این تکنیک‌ها و تجهیزات همان‌طور که آقای جان موبری در کتاب RCM2 در مورد آن‌ها توضیح داده است بر اساس ۵ موضوع زیر که نشان‌دهنده اثرات شکست بالقوه هستند تقسیم می‌شوند:

اثرات دینامیکی، اثرات شیمیایی، اثرات فیزیکی ، اثرات الکتریکی و اثرات دمایی

آنالیز ارتعاشات
این تکنیک برای تجهیزات چرخشی با سرعت‌بالا به کار می‌رود، آنالیز ارتعاش به یک تکنسین اجازه می‌دهد تا با استفاده از یک آنالایزر دستی یا سنسور ساخته‌شده در تجهیزات، ارتعاش دستگاه را نظارت کند. یک تجهیز در حالت پیک، الگوی ارتعاش خاصی را نشان می‌دهد. هنگامی‌که اجزایی مانند بلبرینگ و شفت شروع به شکست می‌کنند، دستگاه شروع به تولید یک الگوی ارتعاش دیگر می‌کند. با پایش وضعیت مستمر، یک کارشناس آموزش‌دیده می‌تواند با مقایسه داده‌ها، شکست بالقوه را تشخیص دهد.تکنیک آنالیز ارتعاشات ۳ویژگی مستقل ارتعاشی را می‌تواند اندازه بگیرد، این ۳ ویژگی عبارت‌اند از:شدت،سرعت و شتاب.

ناگفته نماند که اطمینان از اینکه تکنسین‌های آموزش‌دیده‌اند، بسیار حیاتی هستند، زیرا پیش‌بینی شکست تجهیز با استفاده از تحلیل ارتعاش می‌تواند کاری دشوار باشد.

آنالیز روغن
آنالیز روغن یک ابزار مؤثر در نگهداری و تعمیرات پیش بینانه است. این تکنیک، کارشناس مربوطه را قادر می‌سازد تا شرایط روغن را بررسی و تعیین کند که آیا ذرات و آلاینده‌هایی در روغن وجود دارد یا خیر و در صورت وجود علت چه می‌باشد. برخی از آنالیزهای روغن می‌تواند ویسکوزیته، حضور آب یا مصرف فلزات، تعداد ذرات و مقدار اسید و غیره را نشان دهد.

یکی از مزایای استفاده از آنالیز روغن این است که آزمون‌های اولیه، پایه و اساسی را برای یک تجهیز جدید را تعیین می‌کنند. هنگامی‌که این تکنیک به‌درستی انجام شود، تجزیه‌وتحلیل روغن می‌تواند نتایج بسیار زیادی را برای کمک به پیشگیری از شکست و مشکلات در پی داشته باشد.

ترموگرافی مادون‌قرمز
تکنولوژی تست غیر مخرب ترموگرافی مادون‌قرمز در نگهداری و تعمیرات پیش بینانه به‌طور گسترده‌ای مورداستفاده قرار می‌گیرد. با استفاده از دوربین‌های IR، افراد قادر به تشخیص درجه حرارت بالا در تجهیزات هستند.
بازرسی‌های مادون‌قرمز می‌تواند با شناسایی نقاط مختلف، مشکلات را دقیق شناسایی و کمک به جلوگیری از تعمیرات پرهزینه و خرابی کنند. تکنولوژی ترموگرافی مادون‌قرمز یکی از تکنیک‌های پیش بینانه همه‌کاره در دسترس است که برای پایش وضعیت اکثر تجهیزات می‌توان از آن استفاده کرد. استفاده بیشتر از تکنیک مادون‌قرمز شامل تشخیص ناهنجاری‌های حرارتی و مشکلات سیستم‌های فرایندی است که متکی بر حفظ یا انتقال گرما هستند.

سایر تکنیک‌ها
در کنار این چند تکنیک رایج و پرمصرف، تکنیک‌های زیادی مانند تست مقاومت الکتریکی، التراسونیک، رادیوگرافی اشعه X، میگر و غیره وجود دارد که هر سازمان و سیستم با توجه به نوع تجهیزات و سیاست و اهدافی که دارد می‌تواند،این تکنیک‌ها را به کار گیرد. درمجموع درحالی‌که تکنولوژی‌های مختلفی برای کمک به تلاش‌های PdM وجود دارد، لازم است که یکی از بهترین‌ها را برای اطمینان از موفقیت نگهداری و تعمیرات و سازمان انتخاب کنید.

 

ارزش نگهداری و تعمیرات پیش بینانه

ارزش نگهداری و تعمیرات پیشبینانه با توجه به صرفه‌جویی در هزینه و صرفه‌جویی در وقت، ارزیابی می‌شود.درواقع، مطالعات و تحقیقات متعددی نشان می‌دهد که یک برنامه نگهداری و تعمیرات پیش‌بینی‌شده اگر به‌درستی تعریف شود و به‌درستی کار کند، می‌تواند صرفه‌جویی در حدود ۳۰-۴۰ درصد بیشتر از نت واکنشی و ۸ تا ۱۲ درصد بیشتر از نت پیشگیرانه در پی داشته باشد.

برای دستیابی به یک استراتژی PdM موفق، معیارهای متعددی باید در نظر گرفته و برآورده شوند. اول اینکه، تعهد باید از بالا به پایین باشد. کل سازمان باید متعهد شود که بخش پایش وضعیت و PdM را بخشی از برنامه‌های عادی و روتین قرار دهند.دوم اینکه، تمام پرسنل مربوطه باید در انجام تست‌های مربوطه موردنیاز آموزش ببینند. علاوه بر این، کل سازمان باید هزینه واقعی و پیامدهای نگهداری و تعمیرات ضعیف را درک کند. درنهایت، روش‌های PdM باید بلافاصله اجرا شود تا سازمان بتواند مزایای آن را به دست آورد.

 

کاربرد نگهداری و تعمیرات پیش بینانه

بیشترین کاربرد نگهداری و تعمیرات پیش بینانه در بخش تولید است. همان‌طور که کارخانجات تولیدی همچنان با افزایش تقاضا مواجه هستند، چندین استراتژی نگهداری و تعمیرات در آن‌ها ایجاد و اجراشده است.بااین‌حال، شاهد این هستیم که اکثر این سازمان‌ها واکنشی هستند. متأسفانه تا زمانی که تفکر تا هر موقع خراب نشود، درست نمی‌شود وجود دارد، همچنان شاهد نت واکنشی،خاموشی‌ها و نگهداری و تعمیرات برنامه‌ریزی نشده هستیم.

همان‌طور که قبلاً صحبت شد، امکانات نگهداری و تعمیرات پیش بینانه در اوایل دهه ۱۹۹۰ شروع به کارکردند.پس‌ازآن، فقدان در دسترس بودن سنسورهای تولید داده‌ها و همچنین فقدان منابع محاسباتی برای جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها باعث شد تا PdM به اجرا درآید.

با معرفی اینترنت چیزهای صنعتی (IIoT)، محاسبات و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در پیشبرد نگهداری و تعمیرات پیشروی کرده است، که این امر منجر به افزایش زمان کار و کنترل کیفیت، بهینه‌سازی مسیرهای نگهداری و تعمیرات، بهبود ایمنی کارکنان و بهره‌وری بیشتر شده است.

یکی دیگر از کاربردهای PdM در بخش راه‌آهن و حمل‌ونقل ریلی است، نگهداری و تعمیرات پیشبینانه شرکت‌های راه‌آهن را قادر می‌سازد تا با استفاده از انواع فن‌آوری‌ها و نرم‌افزارهای مربوطه، طول عمر ناوگان را افزایش دهند و بیشترین امتیاز را از ناوگان قطار خود به دست آورند.

در حال حاضر، صنعت نفت ،گاز و پتروشیمی تبدیل به یک پیشگام اصلی در نگهداری و تعمیرات پیشبینانه شده است. هرروز شرکت‌های نفت گاز و پتروشیمی مقدار زیادی اطلاعات را از طریق سنسورها – به‌ویژه سنسورهای آنلاین – جمع‌آوری و تحلیل می‌کنند.

نگهداری و تعمیرات پیش بینانه می‌تواند به‌عنوان یک مزیت مهم و رقابتی برای شرکت‌های نفت ،گاز و پتروشیمی ، به‌ویژه در زمان رکود اقتصادی و همچنین مواقع تحریم باشد، زمانی که سازمان‌ها مجبور به پیدا کردن راه‌هایی برای کارآمدتر و مؤثرتر، در آن موقع می‌شوند.

 البته، همان‌طور که می‌دانید نگهداری و تعمیرات پیش بینانه فقط مربوط به صنایع تولیدی، ریلی و نفت ،گاز  و پتروشیمی نیست و این استراتژی در بسیاری از سازمان‌های تجهیز محور کاربرد دارد و می‌تواند مورداستفاده قرار گیرد و ما در اینجا صرفاً به اکثریت سازمان‌های استفاده‌کننده از این استراتژی اشاره کردیم.

 

نگهداری و تعمیرات پیش بینانه و بازده سرمایه‌گذاری

پیاده‌سازی نگهداری و تعمیرات پیشبینانه نیاز به سرمایه‌گذاری چشمگیر در پول، پرسنل و آموزش دارد. درحالی‌که سرمایه‌گذاری‌های اولیه این تکنیک ممکن است سازمان را دلسرد کند، اما بازده نگهداری و تعمیرات پیش بینانه، به‌مراتب بیشتر از هزینه‌های پیشین روش‌های نگهداری و تعمیرات سازمان است.

هادی داوری
هادی داوری
من همیشه در حال یادگیری‌ام و هر آنچه تاکنون آموخته و تجربه کرده‌ام را با شما به اشتراک خواهم گذاشت.

دراین‌باره بیشتر بخوانید

نگهداری و تعمیرات پیشبینانه یا بازرسی؟

چنانچه این مطلب برای شما مفید بوده، لطفاً برای حمایت از ما آن را با دوستان علاقه‌مند به مباحث مدیریت نگهداری و تعمیرات و دارایی‌های فیزیکی به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×