عضویت / ورود
بهینه‌ سازی نت پیشگیرانه یا نت مبتنی بر قابلیت اطمینان؟
آوریل 15, 2019
۵ اصل مهم جهت شناسایی و ثبت تجهیزات
نوامبر 15, 2019

شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات

تفاوت و رابطه شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات MTBF،MTTF،MTBR

همان‌طور که می‌دانید، شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات بر روی محدوده مواردی ازجمله تحویل و کیفیت فعالیت نگهداری و تعمیرات، کاهش خطر در تجهیزات بهره‌برداری، اثربخشی هزینه و منابع صرف شده برای دستیابی به نتایج، دسترس‌پذیری، قابلیت اطمینان و سایر موارد برای یک سازمانی که در بازار رقابتی فعالیت دارد مهم هستند و نظارت و تمرکز کامل دارند. از معیارها مهم و موارد اصلی سنجش شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات ، قابلیت اطمینان است که در این راستا، جهت پیگیری روند این موضوع مهم و کلیدی در نگهداری و تعمیرات و مدیریت دارایی‌های فیزیکی ۳شاخص فنی MTBF،MTTF،MTBR تعریف‌شده است.در ادامه به توضیح مختصری در مورد هر ۳ شاخص فنی نگهداری و تعمیرات می‌پردازیم و همچنین، تفاوت و رابطه بین این سه را در این مقاله شرح می‌دهیم.

 

MTBFشاخص

MTBF، اختصار Mean Time Between Failures که به معنی متوسط زمان بین خرابی‌ها است، یکی از مهم ترین شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات است، که زمان بین شکست‌های ذاتی یک سیستم مکانیکی، الکترونیکی، ابزار دقیق و سایر سیستم‌ها را در حین عملیات عادی نشان می‌دهد. این شاخص به‌طور کامل در مقاله میانگین زمان بین خرابی‌ها شرح داده‌شده است.شاخص MTBF برای شکست‌ها یا خرابی‌هایی محاسبه می‌شود که سیستم، از شرایط اولیه، طراحی و کارایی خارج و جهت بازگردانی و تعمیر، متوقف می‌شود، بنابراین توقفات ناشی از نگهداری و تعمیرات واکنشی یاخطاهای کوتاه‌مدت که منجر به تعمیر نمی‌شوند و همچنین توقفات غیر از موارد فنی و نگهداری و تعمیرات پیش کنشی، شامل تعریف متوسط زمان خرابی نمی‌شود. این شاخص از نسبت زمان کل به تعداد توقف ناشی از خرابی به دست می‌آید که زمان کل در این شاخص حاصل جمع زمان آپتایم و خاموشی یا زمان تعمیر است.

MTTFشاخص

MTTF یا Mean Time to Failure، متوسط زمان شکست معنی می‌شود که بر اساس این تعریف تمامی توقفات فنی اعم از توقفات ناشی از خرابی قطعه یا تجهیزات، فالت‌ها یا خطاهای تجهیزات که کوتاه‌مدت است و توقفاتی که قابلیت تعمیر برای آن‌ها وجود ندارد، در محاسبه این شاخص ترتیب اثر داده خواهند شد.

شاخص متوسط زمان شکست از نسبت مجموع زمان آپتایم به تعداد خرابی یا شکست و همچنین خطاها یا فالت های سیستم به دست می‌آید و همان‌طور که توضیح داده شد، در محاسبه این شاخص زمان ازکارافتادگی و تعمیر در نظر گرفته نمی‌شود.

شاخصMTBR

MTBR که مخفف Mean Time Between Repair است بیانگر متوسط زمان بین خرابی‌ها می‌باشد. شاخص متوسط زمان بین تعمیرها همان‌طور که از نام آن مشخص است میانگین زمان بین تعمیرات تجهیزات، زیرسیستم و آیتم قابل نگهداری را نمایش می‌دهد، درواقع در این شاخص زمان بین تعمیرات یا همان آپتایم تقسیم‌بر تعداد تعمیر به دلیل خرابی می‌شود.

 

تفاوت شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات MTBF،MTTF،MTBR

با توجه به تعریف شاخصMTTF که مطرح کردیم تفاوت آن با شاخص  MTBF در این است که در شاخص MTBF یا متوسط زمان بین خرابی‌ها، شکست‌ها یا خطاهایی که منجر به تعمیر نمی‌شود در محاسبه شاخص مدنظر قرار نمی‌گیرد، اما در شاخص MTTF یا متوسط زمان خرابی‌ها، تمامی شکست‌ها و خطاها در محاسبه  آن ترتیب اثر داده می‌شود و تفاوت دوم اینکه زمان کل در شاخص MTBF شامل مجموع زمان آپتایم و خاموشی است، درصورتی‌که در شاخص MTTF، زمان کل فقط شامل زمان آپتایم است و زمان‌های خاموشی یا تعمیر در محاسبه شاخص مدنظر قرار نمی‌گیرد.

ناگفته نماند، زمان خاموشی همان‌طور که در اینفوگرافیک Down time شرح داده‌شده است، شامل زمان‌های خاموشی برنامه‌ریزی‌شده و نشده است و نکته مهم در این است که در محاسبه شاخص MTBF،منظور از زمان خاموشی یا Down time زمان‌های خاموشی برنامه‌ریزی‌نشده نگهداری و تعمیرات است و زمان‌های برنامه‌ریزی‌شده را شامل نمی‌شود.

و اما شاخص  MTBR یا متوسط زمان بین تعمیرها همانند MTBF و برخلاف شاخص MTTF که تمامی شکست‌ها را در نظر می‌گیرد، فقط شکست‌هایی که منجر به تعمیر می‌شود را پیگیری می‌کند و همچنین مانند شاخص MTTF، زمان کل در آن شامل زمان آپتایم یا زمان بین تعمیرها است.

 

رابطه بین شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات MTBF،MTTF،MTBR

همان‌طور که نحوه محاسبه شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات فوق توضیح داده شد،شاخصMTBF از نسبت مجموع زمان‌های آپتایم و خاموشی یا خرابی‌های فنی به تعداد خرابی‌های فنی، شاخص MTTF از نسبت مجموع زمان‌های آپتایم به تعداد شکست‌های فنی، خطاهای سیستم و توقفاتی که قابلیت تعمیر برای آن‌ها وجود ندارد و همچنین شاخص کلیدی عملکرد MTBR از نسبت مجموع زمان آپتایم به تعداد تعمیرات فنی به دست می‌آید بنابراین با توجه به نحوه محاسبه این شاخص‌ های کلیدی عملکرد نگهداری و تعمیرات، داریم:

MTBF≥MTBR≥MTTF

 

برای درک بهتر این رابطه، این موضوع را با یک مثال کاربردی پایان می‌دهیم:

کمپرسوری در یک بازه زمانی۶ماهه دارای۲۳۳۰ساعت زمان بهره‌برداری بوده، همچنین در این دوره ۵۰۰ساعت در حالت آماده‌باش یا  standby بوده است، سوابق نشان می‌دهد که در زمان standby،هنگامی‌که کمپرسور مطابق با برنامه، تحت بازرسی و تست قرارگرفته است،۳ تعمیر اصلاحی به مجموع ۸ ساعت بر روی آن انجام‌شده است(۵۰۰ساعت بدون احتساب۸ساعت تعمیر). این تجهیز در این زمان تقویمی،۲۰ساعت به دلیل سرویس‌های دوره‌ای و برنامه‌های نگهداری و تعمیرات پیشبینانه و پیشگیرانه متوقف‌شده و همچنین سوابق نشان‌دهنده ۱۸ توقف شکست فنی به مجموع ۴۲ساعت برای کمپرسور است که منجر به تعمیرات و رفع عیب کوتاه‌مدت شده است و همچنین ۲۰ عیب یا فالت سیستم کنترل به مجموع ۱ ساعت در این تجهیز داشته‌ایم.

 

 

 

 

هادی داوری
هادی داوری
من همیشه در حال یادگیری‌ام و هر آنچه تاکنون آموخته و تجربه کرده‌ام را با شما به اشتراک خواهم گذاشت.

دراین‌باره بیشتر بخوانید

سه شاخص کلیدی خرابی MTBF،MTTF،MTTR نکات شاخص میانگین زمان بین خرابی‌ ها شاخص MTBF “متوسط زمان بین خرابی‌ها” کاربردهای شاخصMTBF

چنانچه این مطلب برای شما مفید بوده، لطفاً برای حمایت از ما آن را با دوستان علاقه‌مند به مباحث مدیریت نگهداری و تعمیرات و دارایی‌های فیزیکی به اشتراک بگذارید.

4 دیدگاه ها

  1. شیدا گفت:

    سلام
    میشه حالت standby دستگاه رو بیشتر توضیح بدین
    من به عنوان شخصی که دارم این شاخص رو درمیام این زمان رو باید برای هر تجهیز از کجا تشخص بدم؟؟؟

    • هادی داوری گفت:

      درود بر شما
      زمان stan by یا آماده‌باش که قسمتی از زمان در دسترس یا آپتایم است شامل دو مورد سرد و گرم می‌شود. به لینک زیر مراجعه کنید.
      https://hadidavari.com/uptime/
      زمان آماده‌باش معمولاً بیشتر در سیستم‌های رزرو قابل‌محاسبه است. به‌عنوان‌مثال پمپی که گاهی از آن بهره‌برداری می‌شود و گاهی در شیفت کاری سازمان به‌صورت خاموش است یا حتی روشن است ولی زیر بار نیست و در حالت آماده‌باش است. این پمپ به‌عنوان تجهیز رزرو، زمان آن باید جزئی از زمان آپتایم و محاسبه MTBF در نظر گرفته شود.
      حتی پمپی که در یک دوره زمانی به‌صورت کامل خاموش بوده ولی به‌عنوان تجهیز رزرو در حالت آماده‌باش بوده، می‌توان شاخص MTBF را برای آن محاسبه کرد. چون حتماً این تجهیز شامل برنامه‌های بازرسی و تست عملکرد می‌شود و ممکن است هنگام بازرسی این تجهیزدر زمان آماده‌باش، شاهد خرابی آن شویم.
      استاندارد ISO 12489:2016-Figure 3 را مشاهده بفرمایید.
      موفق باشید.

  2. باران گفت:

    با سلام، چرا در محاسبه MTBF در مخرج تعداد خرابی ها منهای ۱ در نظر گرفته میشود؟ چرا تعداد خرابیها در نظر گرفته نمی شود؟

    • هادی داوری گفت:

      درود بر شما
      بر اساس تعاریفی که در استانداردها ، مخصوصاً ISO14224،ISO12489 و EN15341انجام‌شده، شاخص MTBF یا متوسط زمان بین خرابی از نسبت زمان کل به تعداد خرابی منجر به تعمیر به دست می‌آید ،بنابراین در مخرج کسر تعداد کل خرابی منجر به تعمیر راداریم و تعداد کل خرابی منهای یک مطرح نمی‌باشد، البته در صورت کسر زمان کل راداریم که از جمع زمان خاموشی و آپتایم به دست می‌آید و در ۲ مطلب جداگانه در مورد آن‌ها محتوا همراه با مثال ارائه کرده‌ایم.
      اما در برخی از منابع، مطرح‌شده است که MTBFمی‌تواند از نسبت مدت‌زمان در دسترس که همان آپتایم است به تعداد خرابی منهای یک به دست آید و یا عنوان کرده‌اند،عددی که از فرمول زمان کل بر روی تعداد خرابی به دست می‌آید نزدیک است به زمان در دسترس بر روی تعداد خرابی منهای یک که احتمالاً منظور شما هم همین است و نزدیک بودن نتیجه محاسبه این دو فرمول صحیح است.
      به اعداد زیر برای محاسبه شاخص MTBF توجه کنید:
      ۱۰۰=Down time
      ۲۸۳۰=UP time
      ۲۹۳۰=۱۰۰+۲۸۳۰=زمان کل
      (ساعت)۱۳۹٫۵=۲۹۳۰/۲۱=MTBF
      حالا بر اساس نسبت زمان در دسترس یا آپتایم به تعداد خرابی منهای یک داریم:
      (ساعت)۱۴۱٫۵=۲۸۳۰/۲۰=MTBF
      مشاهده می‌کنید که این دو نسبت نزدیک به هم هستند، درمجموع شما شاخص MTBF را مطابق نحوه محاسبه در دو لینک زیر و بر اساس نسبت زمان کل به مجموع تعداد خرابی منجر به تعمیر محاسبه کنید.
      https://hadidavari.com/mtbf-mttf-mttr/
      https://hadidavari.com/mtbf/
      موفق و پایدار باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×