چک لیست ماژول های نرم‌افزار نگهداری و تعمیرات
سپتامبر 8, 2018
مدیریت دارایی ها
مزایای مدیریت دارایی ها
سپتامبر 14, 2018

قابلیت نگهداری و تعمیرات تجهیز(Maintainability)چیست؟

قابلیت نگهداری و تعمیرات تجهیز یا تعمیر پذیری تجهیز(Maintainability) مربوط به سهولت یا دشواری نگهداری و تعمیر تجهیز می‌باشد که یکی از مهیارهای کلیدی هنگام تصمیم گیری درمورد خرید تجهیزات است. عامل اصلی تعیین‌کننده این معیار میزان سهولت یا دشواری نگهداری و تعمیرات است که میانگین زمان تعمیر یک مورد یا تجهیز که شکست خورده است (MTTR)، می‌تواند نشان‌دهنده این معیار و موضوع مهم در تجهیزات و ماشین‌آلات باشد.

یک تجهیزی که تعمیرات آن آسان باشد MTTR کوتاهی دارد و یک تجهیزی که تعمیرات دشواری در پی داشته باشد، حتماً MTTR طولانی‌تری خواهد داشت.

قابلیت نگهداری و تعمیرات تجهیز یا تعمیر پذیری تجهیز(Maintainability) یک عامل طراحی است که با الزامات دیگر مانند هزینه اولیه پایین، ظرفیت تولید، عملکرد خوب و قابلیت اطمینان رقابت می‌کند. اهداف عمومی در طراحی تعمیر پذیری تجهیز(Maintainability)، کاهش بار نگهداری و تعمیرات و کاهش زمان خاموشی(Downtime) می‌باشد. طراحی خوب، وظایف نگهداری و تعمیرات را ساده‌تر و راحت‌تر کرده و پیش‌بینی‌های لازم را در مورد نگهداری و تعمیرات ارائه می‌دهد. ایجاد قابلیت نگهداری و تعمیرات تجهیز(Maintainability) خوب باعث سهولت دسترسی تکنسین‌ها و کارشناس‌های نگهداری و تعمیرات به موارد زیر می‌شود:

دید مناسب، سهولت تست، سهولت تعویض اجزاء یا ماژول‌ها، تهیه اسناد نگهداری و تعمیرات، تشخیص و تحلیل راحت عیوب و …

برای مشخص کردن، اندازه‌گیری و مقایسه قابلیت نگهداری و تعمیرات تجهیز (Maintainability) ما نیاز به تعریف تعمیر پذیری تجهیز به‌عنوان یک مقدار قابل‌اندازه‌گیری داریم. برای این منظور، قابلیت نگهداری و تعمیراتی تجهیز (Maintainability)را به‌عنوان احتمالی تعریف می‌کنیم که یک مورد یا تجهیز را می‌توان به شرایط عملیاتی در طی یک بازه مشخص از زمان بازگرداند، زمانی که نگهداری و تعمیرات مطابق با روش‌ها و منابع و استانداردهای موردنظر انجام می‌شود.

فاکتورها و عوامل کیفی و کمی برای دسترسی سریع افراد به قابلیت نگهداری و تعمیرات یا تعمیر پذیری تعریف‌شده است که به شرح زیر می‌باشند:

۱-در طراحی ماشین و یا تجهیز تا چه حد این عامل در نظر گرفته‌شده است که هر قطعه را به‌راحتی و در شرایط ایمنی و به‌سرعت بتوان از روی دستگاه باز نمود و یا بر رو آن نصب کرد؟

۲-به چه میزانی قطعات یدکی، به‌هم‌پیوسته و قابل‌تفکیک هستند؟ آیا هر آیتم یدکی کوچک به‌تنهایی قابل تعویض است؟

۳-چند درصد از قطعات یدکی یا اجزای ماشین توسط خود سازنده ساخته‌شده است؟ قطعاتی یدکی و سایر تجهیزاتی که توسط سازنده ساخته‌شده دارای اندازه‌های متریک هستند؟

۴-به چه میزان دسترسی راحت به قطعات یدکی در آن منطقه جغرافیایی وجود دارد؟ وجود نمایندگان فروش تجهیزات مرتبط و قطعات یدکی در آن منطقه در چه وضعیتی است؟

۵- آیا اسناد و مدارک فنی لازم برای نصب، بهره‌برداری، نگهداری و تعمیرات وجود دارد؟ همچنین آموزش پرسنل بهره‌بردار و نت توسط سازنده ایجاد می‌شود؟


اندازه‌گیری قابلیت نگهداری و تعمیراتی تجهیز یا تعمیر پذیری تجهیز(Maintainability) 


تعمیر پذیری تجهیز(Maintainability) بر اساس یک فرمول کمی برابر است با احتمال این که یک مورد یا تجهیز در یک‌زمان مشخص تعمیر شود، درواقع اشاره می‌کند به محدودیت زمانی نگهداری و تعمیرات تجهیز و محدودیت زمانی نگهداری و تعمیرات که در ارتباط مستقیم با شرایط عملیاتی است. قابلیت نگهداری و تعمیرات تجهیز(Maintainability) به‌عنوان ویژگی یک آیتم  و بر اساس یک فرمول کمی، مربوط به زمان تعمیر فعال است و نیز به‌عنوان ویژگی یک سیستم، مربوط به زمان خاموشی کل (Downtime)می‌باشد.

بنابراین مقدار متوسط زمان تعمیر به‌عنوان میانگین زمان تعمیر (MTTR) شناخته می‌شود. اگر توزیع زمان برای تعمیر منفی نمایش داده شود، نرخ تعمیر ثابت است و بالعکس MTTR می‌باشد.

MTTR = متوسط زمان تعمیر

μ = نرخ تعمیر

سپس برای مدل نمایشی ما وجود دارد:

μ = ۱ / MTTR

M = 1 – exp (-μ t)

M قابلیت نگهداری و تعمیراتی تجهیز(Maintainability)و t محدودیت زمانی نگهداری و تعمیرات است. بنابراین، اگر اطلاعاتی داشته باشیم که بتوانیم زمان متوسط را برای نگهداری و تعمیر برآورد کنیم، می‌توانیم قابلیت نگهداری و تعمیرات مربوطه را با توجه به محدودیت زمان نگهداری و تعمیرات محاسبه کنیم.

هادی داوری
هادی داوری
من همیشه در حال یادگیری‌ام و هر آنچه تاکنون آموخته و تجربه کرده‌ام را با شما به اشتراک خواهم گذاشت.

دراین‌باره بیشتر بخوانید


چنانچه این مطلب برای شما مفید بوده، لطفاً برای حمایت از ما آن را با دوستان علاقه‌مند به مباحث مدیریت نگهداری و تعمیرات و دارایی‌های فیزیکی به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×