عضویت / ورود
روش‌های شناسایی خرابی یا شکست
نوامبر 7, 2018
چک‌لیست بهبود کنترل موجودی انبار قطعات یدکی
نوامبر 8, 2018

ساختار شکست یا خرابی در مدیریت نگهداری و تعمیرات

دسته‌بندی خرابی‌ یا شکست در مدیریت نگهداری و تعمیرات بر اساس استانداردISO14224

خرابی‌ یا شکست زمانی رخ می‌دهد که تجهیز قادر به انجام کارکرد در حد استاندارد موردنظر نباشد. این تعریف علاوه بر توانایی کلی در انجام کارکرد و فعالیت تجهیز، شکست‌های جزئی را هم دربرمی گیرد که در این نوع شکست‌ ها تجهیز یا دارایی هنوز کار می‌کند ولی در سطح عملکردی غیرقابل‌قبول قرار دارد.

تنها اتفاقی که می‌تواند تجهیز را از عملکرد مطابق با استاندارد موردنیاز کاربرانش متوقف نماید، خرابی تجهیز و وضعیت شکست آن است.در نگهداری و تعمیرات با استفاده از رویکردها، استراتژی‌ها و برنامه‌های مناسب، می‌توان شکست‌ها یا خرابی‌ها را مدیریت کرد و رسیدن به اهداف مدیریت نگهداری و تعمیرات را عملی کرد، اما قبل از اینکه بتوانیم ترکیب مناسبی از ابزارهای مدیریت شکست را بکار گیریم و شکست‌ها و خرابی‌ها را مدیریت کنیم، باید بتوانیم انواع شکست‌های ممکن تجهیزات و دارایی‌ها را شناسایی کنیم. ساختار خرابی یا شکست عبارت است از فرآیند فیزیکی، شیمیایی و نیز فرآیند دیگری یا ترکیبی از فرآیندها که منجر به خرابی می‌شود.

ازلحاظ  تعریف کاربردی ساختار شکست یا خرابی بیانگر یک حالت خرابی در سطح آیتم قابل نگهداری و تعمیر است و حواسمان باشد که به تمایز بین این دو در سایر سطوح تجهیزات دقت کنیم.

به‌عنوان‌مثال شیری که نشت گاز به محیط اطراف می‌کند: در اینجا حالت خرابی، نشت گاز به خارج تعریف می‌شود اما ساختار  یا مکانیسم خرابی نشت تعریف نمی‌شود و مطابق با دسته‌بندی زیر به زیرمجموعه نامعلوم در شکست‌های متفرقه تعلق‌گرفته می‌شود.

مکانیسم خرابی همچنین به علت خرابی مربوط می‌شود و هدف بعدی آن آشکار ساختن علت اصلی خرابی است.

البته ناگفته نماند که انواع خرابی‌ زمانی قابل‌شناسایی هستند که کارکردهای تجهیز و استانداردهای عملکرد مربوطه تعریف‌شده باشند.زمانی که صحبت از مدیریت یا برنامه‌ریزی نگهداری و تعمیرات در سازمان می‌کنیم این را باید بدانیم که ساختار شکست یا انواع خرابی تجهیز در آن سازمان تولیدی یا تجهیز محور باید تعریف‌شده باشد و بر اساس تعریف این وضعیت‌ها(شکست‌ها) می‌توانیم نگهداری و تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده و زمان‌بندی‌شده را پیاده‌سازی و اجرا کنیم.

درگذشته در اکثر سازمان‌ها  ساختار شکست یا خرابی‌ تجهیزات به دودسته کلی، مکانیکی و الکتریکی تقسیم می‌شد و پس از گذشت سال‌ها و پیشرفت تکنولوژی و علم نگهداری و تعمیرات این ساختار و دسته‌بندی گسترده‌تر شد تا اینکه استاندارد ISO14224، شکست‌ یا خرابی ها را به شش بخش کلی دسته‌بندی کرد که هرکدام از این بخش‌ها زیرمجموعه‌هایی را شامل می‌شود که در اینجا به شرح مختصری درباره آن‌ها می‌پردازیم.

البته آقای جان موبری در کتاب RCM2 خود شکست‌ها را از ۴ جنبه موردبررسی قرار داده است، این جنبه‌ها که به شرح زیر می‌باشند، خرابی‌ها را از منظر شدت و جنبه کارکردی موردبررسی قرار می‌دهد.

۱-شکست کلی و جزئی، ۲-محدودیت‌های بالایی و پایینی

۳-درجه‌های اندازه‌گیری و نشان‌دهنده‌ها،۴-شرایط عملیات

ساختار شکست یا خرابی در مدیریت نگهداری و تعمیرات

1-شکست‌ یا خرابی‌های مکانیکی

  • عمومی : خرابی‌ مربوط به برخی از نقص‌های مکانیکی که هیچ جزییاتی معلوم نیست.
  • نشتی : نشست‌های داخلی یا خارجی را شامل می‌شود.
  • لرزش : ارتعاش غیرطبیعی
  • عدم هم ترازی : شکست ناشی از عدم تراز بودن
  • تغییر شکل: خم‌شدگی،کج شدگی،پیچش و…
  • خستگی : قطع اتصال، لقی‌ها و موارد شل شده
  • چسبیدن : شکست هم ترازی، تغییر شکل و…

۲-شکست یا خرابی‌های ابزار دقیق

  • عمومی: شکست مربوط به تجهیزات ابزار دقیق است ولی جزییات مشخص نیست .
  • شکست کنترل: فالت و …
  • عدم سیگنال نشانه یا آلارم: عدم سیگنال یا آلارم زمانی که انتظار می‌رود.
  • سیگنال معیوب یاآلارم: نوسان و…
  • خارج از تنظیم: خطای کالیبراسیون
  • خطای نرم‌افزاری: کنترل، نظارت، عملیات به دلیل خطای نرم‌افزاری و…
  • شکست مشترک( common cause ): تعدادی از آیتم‌های ابزار دقیق به یک دلیل مشترک دچار خرابی می‌شوند.

۳-شکست‌ یا خرابی‌های مواد

  • عمومی: شکست مربوط به مواد که علت آن شناخته‌شده است.
  • کاویتاسیون: مربوط به تغییرات در پمپ‌ها و شیرها و…
  • خوردگی: انواع خوردگی مرطوب و خشک
  • فرسایش
  • پوشش: ساینده و چسبناک
  • شکستن: شکستگی، ترک و شکاف
  • خستگی
  • گرم شدن: آسیب مواد به دلیل گرمای بیش‌ازحد
  • انفجار: ورم کردن، منفجرشدن و از داخل ترکیدن

۴-شکست‌ یا خرابی‌های الکتریکی

  • عمومی: خرابی‌ها مربوط به انتقال برق است اما جزییات مشخص نیست.
  • اتصال کوتاه:گذر جریان بیش‌ازاندازه
  • مدارباز: قطع اتصال، کابل خراب و سیم خراب
  • بدون قدرت-ولتاژ: منبع تغذیه نامشخص و یا ناکافی
  • قدرت-ولتاژ نادرست: منبع تغذیه خراب و ولتاژ بالا
  • ارت: مقاومت الکتریکی کم و افت ارت

۵- شکست‌ یا خرابی‌های اثر خارجی

  • عمومی: شکست ناشی از برخی حوادث یا مواد خارجی که جزییات آن شناخته‌شده نیست.
  • مسدود شدن: مسدود شده به دلیل فرسایش و جریان محدود
  • آلودگی: مایع آلاینده به روغن روانکاری و آلوده‌کننده گاز
  • تأثیرات متفرقه: تأثیرات محیطی اشیای خارجی و تأثیرات محیطی از سیستم‌های مجاور

۶- شکست‌های متفرقه

  • عمومی: مکانیسم خرابی‌ که به یکی از موارد دسته‌بندی‌شده بالا مربوط نباشد.
  • علت پیدا نشده: شکست یا خرابی بررسی‌شده اما علت آن نامعلوم است.
  • علل ترکیبی:علت‌های متعدد
  • سایر: هیچ کدی قابل‌اجرا نیست.
  • نامعلوم: اطلاعاتی موجود نیست.
هادی داوری
هادی داوری
من همیشه در حال یادگیری‌ام و هر آنچه تاکنون آموخته و تجربه کرده‌ام را با شما به اشتراک خواهم گذاشت.

دراین‌باره بیشتر بخوانید

دسته‌بندی علت خرابی تجهیزات روش‌های شناسایی خرابی یا شکست الگوهای شکست تجهیزات شکست زودهنگام تجهیزات

چنانچه این مطلب برای شما مفید بوده، لطفاً برای حمایت از ما آن را با دوستان علاقه‌مند به مباحث مدیریت نگهداری و تعمیرات و دارایی‌های فیزیکی به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×